26 april 2020

Stichting 100 jaar

Jan Mankes

15 oktober 2020

Lijster tussen bloesem 25,5 x 20,5

Lijster tussen bloesem, 1912 - 25,5 x 20,5 cm. coll. Museum Belvédère

Jan Mankes

15 augustus 1889 - 23 april 1920

Jan Mankes maakte dromerige en verfijnde schilderijen. Hij wist het gevoel van verwondering dat hij kreeg bij de landschappen en dieren die hij in zijn directe omgeving waarnam, zo in verf en inkt te vangen, dat mensen die zijn werk zien dit herkennen en erdoor bewogen worden. Een etherische, soms sprankelende en soms trieste sfeer straalt uit zijn werk en blijft lang in je gedachten. Het is niet voor niets dat Mankes een publiekslieveling is in de museumcollectie van Museum MORE in Gorssel, Museum Belvédère in Oranjewoud, Museum Møhlmann in Appingendam en Museum Arnhem. Zijn werk raakt je op een manier die niet alleen het intellect aanspreekt.

Glas met lelie, 1910 - 23,8 x 20,5 cm. coll. Museum MORE

Mankes ging in de leer bij een glasschilder in Delft en volgde daarnaast een avondcursus aan de kunstacademie in Den Haag. Daarna woonde en werkte hij van 1909 tot 1915 in de Knijpe in Friesland, waar hij met zijn ouders naartoe was verhuisd. Het landschap en de dieren in en om het huis waren zijn grootste inspiratiebron. Hij maakte ook veel zelfportretten en portretten van mensen die hem dierbaar waren. In Friesland ontstonden schilderijen als Glas met lelies (1910), Zelfportret met uil (1911), Uil op kamerscherm (1913), Jonge witte geit (1914) en Bomenrij (1915).

Vader voor meer, 1915 - 24,5 x 20 cm. coll. Museum MORE

Hij ontmoette er in 1913 zijn grote liefde, Annie Zernike. Zij was de eerste vrouwelijke predikant in Nederland. Annie's religieuze achtergrond en literaire belangstelling voedden Jan Mankes' eigen geconcentreerde aandacht voor de natuur en de dieren. Het jonge echtpaar verhuisde in 1915 eerst naar Den Haag en in 1916 naar Eerbeek. Dat stond in verband met Mankes' gezondheid. Hij leed aan tuberculose en de gezonde boslucht op de Veluwe zou hem hopelijk goed doen.

Annie Mankes-Zernike, kippen voerend, 1917 - 33 x 18,2 cm. coll. Rijksmuseum Amsterdam

Ook in Eerbeek heeft Mankes veel werken gemaakt. Ongeveer een derde van zijn totale oeuvre is er ontstaan. Hij maakte er portretten van zijn echtgenote, stillevens, tekeningen en schilderijen van dieren. Voorbeelden zijn: Gemberpot met dopheide (1916), Uitzicht uit het atelier in Eerbeek (1917) en Portret van Annie (1918). In Eerbeek maakte hij ook veel grafiek. Zijn innemende etsen met witte muizen en houtsnedes met bijvoorbeeld een egel of een haan vonden gretig aftrek. Het schilderij Witte haan uit 1917 is een prachtig voorbeeld van de aandachtige manier waarop hij werkte. In 1918 werd Jan Mankes getroffen door de Spaanse griep. Dit leidde tot een lang ziekbed. In april 1920 overleed hij in Eerbeek, slechts dertig jaar oud.

RP-T-1979-289 boomgaard weberbos wellicht
Zilverwyandotte, houtsnede 1917 18,9 x 14,6
76664_177065252308478_5006207_n

Stam en bladstudie 1912? Potlood en krijt op papier - 18,5 x 14,5 cm. coll. Rijksmuseum

Zilverwyandotte, 1917, houtsnede - 18,9 x 14,6 cm.

Twee lelies in flesje, 1911 - 21 x 14.5 cm. part. coll.

Bomenrij, 1915 69 x 52 collectie More
Interieur bij lamplicht, 1916 42 x 28 bruikleen bij Arnhem Museum
003 - kopie

Bomenrij, 1915 - 69 x 52 cm. coll. Museum MORE

Interieur bij lamplicht, 1916 - 42 x 28 cm. part. coll.

Kraai op berkenboom, 1913 - 50,5 x 29,5 cm. part. coll.

Abonneer je nu op de nieuwsbrief die wordt uitgegeven wordt door stichting 100 jaar Jan Mankes. De stichting organiseert in 2020 allerlei activiteiten ter ere van het feit dat Schilder Jan Mankes 100 jaar zou zijn geworden.

Uw gegevens worden niet doorverkocht of gebruikt voor commerciële doeleinde. Door de gegevens in te vullen verleent u automatisch toestemming voor het gebruik van uw privé gegevens voor het kunnen ontvangen van onze nieuwsbrief.

Bedankt voor uw aanmelding en de eerst volgende nieuwsbrief zal u zo spoedig mogelijk worden toegestuurd.